2008/11/21

22. Австрали, Timbertop-ын сэтгэгдэл

Өмнөх тэмдэглэлүүддээ Timbertop-н үүсэл гарал, уламжлал, дүрэм журам дүрс зураг гээд ерөнхийд нь танилцуулсан билээ. Өнөөдөр харин сэтгэгдлээсээ хуваалцая.

1. Зөвхөн 14, 15 насны хүүхдүүд сурдаг нь тун учиртай санагдсан. Нөгөө гайхал шилжилтийн нас. Бие организмд бөөн гормонууд тэсэрч дэлбэрч ээж аавтайгаа таарахаа байж элдэв бүрийн шүүмжлэлийг эрээ цээрээгүй урсгадаг нас (би хувьдаа тэгэж байснаа санахгүй юм, гэхдээ сурах бичиг, хүмүүсийн яриагаар бол тэгдэг юм шиг байгаам hehe). Хүүхдүүдийн шилжилтийн насны багтаж ядсан тэр их энергийг дарж дарамтлах биш биеийн тамир спорт гэх мэх тун “peaceful” юм уруу чиглүүлж буй нь үнэлүүштэй.

2. Интернет, утас, зурагт, видео тоглоомгүй амьдралыг хүүхэд насаа хөдөө нутагт өнгөрөөсөн хэн ч гэсэн сайн мэднэ. Багад байхад аппарат гэвэл араажаваас ондоо юмгүй болдог л байсан. Харин хотын хүүхдүүд энэ тал дээр жаахан өрөөсгөл ойлголттой өсдөг шиг санагддаг. Амьдралыг байшин савгүйгээр төсөөлөхгүй, өдөр бүр идэж уух мах сүү нь гал тогооных нь ширээнд газрын хаанаас гараад ирсэнийг онолын хувьд төсөөлөх ч өөрийн нүдээр харсан үзсэн мэдсэн нь бага. Төдий зэрэг үнэлэх нь ч харамсалтай нь бас бага. Ялангуяа монголд хөдөө л гэвэл хоцрогдсон бүдүүлэг гэх үзэл ноёрхох. (За энэ сэдвээр дараа бичих үү дээ, далийх нь) Хамгийн гол нь хотын хүүхдүүд байгалиас холддог. Хүүхдүүдийг байгальтай ойртуулах гэдэг үүднээс энэ сургуулийг үнэлээд баршгүй гэж бодсон. Тэгэхдээ зүгээр нэг хөдөө хээр пикник хийх төдий биш, уулс модон дунд бүтэн нэг жил эргэх дөрвөн улирлыг харна, мэдрэнэ гэдэг тун чухал experience гэж бодогдох.

3. Интернет, утас, зурагт, видеогүй нэг жил болно гэдэг эдгээр бүгд байхгүй ч амьдрал будаа болдоггүйг практик дээр мэдүүлэх үүднээс яриан байхгүй чухал. Гэхдээ илүү чухал зүйл бас байна. Юү гэвэл, бүтэн нэг жил хүүхдүүдийн тархи толгойг элдэв янзын хэрэгтэй хэрэггүй мэдээллээс бүрэн тасархай байлгах явдал. Далийхад,ээж аав эгч маань хүн хөдөө очоод бүтэн нэг сар болж байж сайн амарсан болдог гэдэг. Энэ “онолоо” тайлбарлахдаа, хүн хөдөө очиход эхний долоо хоногт ажил энэ тэрээс эхсүүлээд хотын элдэв төрлийн “шуугиан” байнга толгойд эргэлдэх. Хоёр дахь долоо хоногоос тэр бүгд холдож эхлэх. Гурав дахь долоо хоногоос үе үе бодогдох ч бага багаар маргтагдана, дөрөв долоо хоноход тархи ерөнхийдөө цэвэршинэ. Тиймээс үр дүнгээ “бататгаад” еще нэг долоо хоног болоод улаа бутарсан хацартай уушиг дүүрэн амьсгалсан хүн хот уруугаа буцах нь зөв гэж тайлбарладаг. Үүнийг нь нэг үе намайг хөдөө нэг сар “хорихын” тулд зохиосон онол гэж бодож байлаа. Харин сүүлд янз бүрийн номноос 40 хоног гэдэг тун утгатай болохыг мэдсэн. Норбековын эмчилгээ ч тэр, 49 хоног ч тэр. Гол сэдэв рүүгээ буцаж орвол хүүхдүүдийг нэг жил хөдөө байлгана гэдэг бие бялдраас гадна хамгийн эгзэгтэй насанд тархийг нь маш сайн амрааж цэнэглэж өгч буй мэт санагдсан.

4. Хүүхдүүдийг интернет, утас, зурагтгүй байлгахын бас нэг үр өгөөж нь хүүхдүүдийн тархийг жинхэнэ утгаар “ажиллуулахад” орших мэт. Хүний тархи гэдэг байнга юм бодно. Байнга юм болгонд response хийнэ. Харин ердийн амьдралдаа response-ддэг аймшгийн кино, hollywood-н жүжигчин зэрэг нь алга болонгуут өөрийн эрхгүй анхаарал ондоо юм уруу чиглэх. Ургамал мод хад чулуу гээд гадагшаа чиглэх хүн байх. Өөрийн бодол дотоод ертөнц үрүү чиглэх хүүхэд бас байх. Мөн бүтэн жил чөлөөт цагаараа ном уншина, уншсан зүйлээ бодно. Бусад хүмүүс юү гэж бодсоныг google-дэж мэдэх аргагүй тул өөрийн эрхгүй өөрөө бодно, найзуудтайгаа бодлоо хуваалцана. Түнээс гадна сургууль "Art unit" гэх урлагийн тусдаа нэг байшин буюу тэнхимтэй. Тэнд дуу хөгжим, зураг, баримал гээд төрөл чиглэлээр сурах боломжтой. Тиймээс Timbertop сургууль хүүхдүүдийн "тэнцвэрт" буюу "balanced" хөгжлийг тун анхаарсан гэж бодогдох.

5. Маш хатуу дэглэмтэйг нь эхэндээ маш их гайхсан. Харин хоёр дахь өдрөөсөө ойлгож эхэлсэн. Дутуу нойртой хүүхэд онц сурч чаддаггүй гэсэн судалгаа байдаг. Тэгэхээр хамгийн их дэглэм алдагдах насанд хүүхдүүдийг өдөр бүр 10-т унтуулж 7-д босгохоос эхсүүлээд “дэглэм” буюу дисциплинд оруулж буй нь сургамжтай санагдсан.

6. Тэнд байгаа нь бүгдээрээ боломжтой гэр бүлийн эрх танхил хүүхдүүд. Анх удаа аав ээжээсээ тусдаа амьдрахдаа нэг талаас жаахан “бие дааж” нөгөө талаасаа ээж аавынхаа энэрэл хайр ач тусыг илүү их мэдэрдэг болов уу. Мөн Timbertop дахь нэг жилээ бүгд хожим сайнаар дурсдаг гэх тул ээж аавдаа хэзээ хойно ч болов үнэхээрийн их талархдаг байх.

7 comments:

mglaus said...

yes, i like it. it's so kind of u, sharing all u've seen in Australia. i feel so great that we have such a sweet mongolian girl with a golden heart towards her country mates!

happy blogging!

Bumbuulei said...

Ямар сайхан юм бэ? Тимбертоп шиг нэг иймэрхүү газар 1 жил бүгэх юмсан. Бүх юмаа орхиод сайхан хөдөө явах тухай хааяа бодогдох юм.

Suren said...

neeree goyo shuu, uldchihmeer l sanagdaj baisan

Anonymous said...

naiz chin tegeheer 15 tai gej oilgoj boloh u

Anonymous said...

oo sorry naiz chin bagsh yum bn shde

Onon Bat said...

baga bhda hytad ulsiin dalian hotod bas yg iim hatuu deglemtei durguulid surdag blaa utas internet bhku ter ued uuriigii yg shorond bn gj bodool ih l guinij gutardag bj bilee getel odoo bodohnee hamgin zuw nasandaa hamgiin zuw surguulidaa sursan sanagdah ym. sonin shuu

Ayandaa Mongol ulsad iim surguuliud bii bolno gdgt itgej bn :)

Сүрэн said...

Коммент баярлалаа.
Хотод өсвөр насны хүүхдүүд бүү хэл бага ангийн жаалууд хүртэл байнга iphone, ipad оролдож элдэв game тоглож байгаа нь бие бялдрынх нь хөгжилд тааруухан нөлөө үзүүлж буйг манайхан сүүлийн үед их ярьдаг ч дорвитой арга хэмжээ аваагүй л байна. Ийм сургууль эдгээр асуудлыг шийдэх нэг арга болов уу