2014/09/13

Хэн хулгайлав


Нетээр тэнэж яваад япончууд хулгайлсан, үгүй монголчууд хулгайлсан, үгүй аль аль нь хулгайлсан... гээд хөөрхөн маргаан уншчихав. Сүрэн учрыг олж хужрыг тунгааваас хэн нь ч хулгайлаагүй юмаа. Гэхдээ орчин цагт байсан бол яах аргагүй монголчууд бас солонгосчууд хулгайлсан болж таарна. Юун тухай яриад байна вэ гэвэл японы “Төмөр замын дуу”, монголын “Хүмүүн төрөлхтөн” & солонгосын “Сурагчдын дуу”.

Товч мэдээ:

Энэ дуу Мэйжигийн 33 он буюу 1900 онд зохиогдсон бөгөөөд 1987 он хүртэл японы хамгийн урт дуунд тооцогдож байв. Японы улсын өнцөг булан бүрийг холбосон хэд хэдэн төмөр замын тухай дуунаас бүрдэнэ. Эхний дуу нь Токио, Нагоя, Кёото, Осака, Кообэ зэрэг худалдаа аж үйлдвэрийн томоохон зангилаа хотуудыг холбосон 588 км урт Тоокайдоо төмөр замын тухай. Токиогийн Шинбаши буудлаас (тэр үед Токио буудал хараахан баригдаагүй байсан) эхлээд Шинагава, Ёкохама, Ёкосүка, Камакүра, Одавара, Шизүока гэх мэт төмөр замын томоохон буудал, зам дагуух үзэсгэлэнт газар, нэртэй сүм, түүхэн газар зэргийг магтан дуулна.

Дараагийн дуу нь Тоокайдоо төмөр замын төгсгөл Кобэ хотоос Кюүшүү арал хүртэл тавьсан Санъёо төмөр замын тухай. Кобэ хотоос эхлэн Хёого, Окаяма, Хирошима, Ямагүчи мужуудын төмөр замын гол буудлууд болон уул нуруу, сүм дугана, цэцэрлэгт хүрээлэн, боомт хот зэргийг дуулна. Удаахь дуу нь Токиогийн Үэно буудлаас хойд нутаг руу тавьсан Оошюү Иваки төмөр замын тухай (өнөөгийн Тоохокү, Жёобан шугамууд). Кавабавагийн алдарт “Цасны орон” руу энэ төмөр замаар явна... гэх мэт японы бүх гол төмөр замын тухай дуулах учир Япон улсын төмөр замын сүлд дуу ч гэж болох байх.

Өмнөх зууны эхний хэсэгт япончууд Хятадыг эзэлчихсэн, Манж-Го улсыг байгуулчихсан, тэр нь Өвөр монголын газар нутгийг бас хамарчихсан байсан. Манжуурт япончууд үй олноороо нүүж суурьшаад, сургууль соёл байгуулаад (Шиба Рёотароод орчуулга хийсэн “Тал нутгийн тэмдэглэл” зохиолын баатар Цэвэгмаа гуай багадаа тийм сургуульд явж япон хэл сурсан) үйлдвэр төмөр зам бариад... ихээхэн юм өрнүүлж байсан даа. Нутагтаа сонсож байсан дуугаа ч авч очсон байж таарна. Тэр нь манайд эмэгтэйчүүдийн эрх чөлөөний тухай дуу “Хүмүүн төрөлхтөн” болоод, Солонгост эрдмийг эрхэмлэхийг сургасан “Сурагчдын дуу” болсон юм. Хэдий тийм ч оюуны өмчийн тухай ойлголт байгаагүй үеийн юмыг (тодруулбал Европ, Япон, АНУ-д байсан, Хятад & Монголд байгаагүй) хулгайлсан гэж болохгүй л болов уу.

  Үг: Оовада Тэкэки
  Ая: Ооно Үмэвака & Үэ Санэмичи

  

1 comment:

Piglet said...

Анх ирээд Шинагава буудал дээр сонсож байсан шиг санагдаж байна, бүр гайхаад Хүмүүн төрөлхтөн явж байна шд гээд, яагаад энд энэ ая явдаг билээ гээд бүр гайхаж байж билээ. Сүүлд төмөр замын дуу гэдгийг мэдсэн ч гэсэн аль улс нь зохиогоод аль нь хуулсан гэдгийг мэдээгүй өнгөрсөн. Одоо ойлголоо.